Ufukta fırtınanın devam edeceğini gösteren alametler vardı. Orada gök ve deniz birbirine karışıyordu. Bulutlar korkunç şekillerde ayrılıyor, bir kısmı başımızın üstünden geçerken bir kısmı ötede iri kayalar gibi hareketsiz görünüyordu. Gökte hiç mavilik görülmüyordu. Yalnız soluk ve zeytuni bir ışıktı; yeri, göğü, denizi aydınlatıyordu. Geminin dalgalarla boğuşması sonucunda korkulan şey oldu. Denizdeki demirlerin zincirleri kırılmıştı. Gemi, arkadaki tek zincirle tutunamıyordu. Çok geçmeden rüzgâr ve dalgalar geminin demirini taradı ve onu kıyıdan yüz metre uzaktaki kayaların üstüne attı.

Parklarda dönerek eğlenmeyi sağlayan oyuncakları hareket ettirebilmek için öncelikle birinin bu oyuncaklara itici kuvvet uygulayıp enerji aktarması gerekir. Sonrasında dönüş hareketi başlar. Oyuncak size, oyuncağa tutunduğunuz yerden oyuncağın merkezine doğru bir kuvvet uygular. Bu da sizi belli bir yöne dönmeye zorlar. Bu kuvvete “merkezcil kuvvet” denir. Oyuncakla temasınız kesilirse merkezcil kuvvetin etkisi ortadan kalkar ve dışarı savrulursunuz.

Aşağıdaki metinlerde kullanılan anlatım biçimlerini seçiniz.

Gençlikte pek çokmuş gibi görünen vakit yaş ilerledikçe azalacaktır. 75 yaşına varan bir âlim, “Kabil olsa da köşe başlarında şapkamı gelene geçene uzatsam da boş geçirdikleri vakitleri içine atmaları için yalvarsam!” derken kendisi için ayrılmış zamanın bitmekte olduğunu en güzel anlatmıştır. Bir insanın içinde yaşadığı cemiyete ve bu arada kendisine biraz faydalı olabilmesi ancak gençliğinin kıymetini bilmesine, o çağlarda zamanını iyi kullanmasına, dağarcığını iyice doldurmasına bağlıdır. “Gençlik bilse, ihtiyarlık yapabilse!” derler. İhtiyarlığın kudretli olması gençliğin birçok şeyi bilmesine dayanır. En güçlü ihtiyarlar gençliklerini boşa geçirmemiş olanlardır. Eğer insanlık eğiliyorsa onların önünde eğiliyor.

Günlerden bir gün, köylerden birinde bir çiftçinin eşeği kör kuyuya düşer. Eşek saatlerce acı içinde kıvranır ve bağırır. Sesini duyan sahibi gelip baktığında zavallı eşeği kuyunun dibinde görür. Çaresiz çiftçi, köylüleri yardıma çağırır. Köylüler kör kuyudaki eşeği kurtarmak için ne yapacaklarını düşünürler ama sonuçta onu kurtarmanın imkânsız olduğuna ve bunun için çalışmaya değmeyeceğine karar verirler. Tek çare, kuyuyu toprakla örtmektir. Herkes ellerinde aldığı küreklerle etraftan kuyunun içine toprak atar. Zavallı hayvan, üzerine gelen toprakları her seferinde silkerek dibe döker. Bir süre sonra ayaklarının altına aldığı toprak sayesinde her an biraz daha yükselir ve sonunda kuyunun yukarıya kadar çıkar. Köylüler kuyudan dışarı çıkan eşeğe çok şaşırır. İşte hayat da bazen bizim üzerimize yüklenir ve üzerimiz toz toprakla örtülüyormuş gibi olur. Tam da bu noktada göstereceğimiz tepki çok önemlidir.

(I) Galata Kulesi, İstanbul’un tarihî yarımadasını izlemek için inşa edilen görkemli yapılardan biridir. (II) Cenevizliler tarafından fener kulesi olarak yapılan bu eser, birçok kez restore edildiği için günümüze kadar sağlam bir şekilde ulaşabilmiştir. (III) Kulenin üst katına çıkarsanız İstanbul Boğazı’nın büyüleyici manzarasını panoramik olarak seyredebilirsiniz. (IV) İstanbul’un diğer tarihî yapılarına göre daha çok ziyaretçi çeken Galata Kulesi, şehrin en gözde simgesidir.

Aşağıdaki metinlerin türlerini seçiniz.

Aşağıdaki metinde yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Aşağıdaki metni okuyunuz ve metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını ilgili cümle ya da ifadeyle eşleştiriniz.

İnsanlar arasındaki en güçlü bağ, hiç şüphesiz samimiyettir. Gündelik yaşamda güzel sözler söylemek ve kibar davranmak önemlidir ancak samimiyetten uzak bir nezaket, karşı tarafta beklenen güven duygusunu oluşturmaz. Günümüzde birçok kişi, geniş bir arkadaş çevresine sahip olduğunu düşünür oysaki zor zamanlarda kapısını çalabileceği dostların sayısı bir elin parmaklarını geçmez. Başka bir deyişle arkadaşlığı değerli kılan, nicelik değil niteliktir. Dostluklarımızı korumak için fedakârlık yapmalı ve özellikle dürüstlükten ödün vermemeliyiz. Kısacası gerçek bir dost, hayatın bize sunduğu en büyük hazinedir.